Dị ứng thời tiết xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với sự thay đổi của nhiệt độ, độ ẩm hay áp suất không khí. Khi trời chuyển lạnh đột ngột, chuyển mùa hay mưa ẩm kéo dài, cơ thể giải phóng histamin gây ra các triệu chứng dị ứng. Người có cơ địa dị ứng — tiền sử viêm mũi dị ứng, hen suyễn, chàm hay gia đình có người dị ứng — dễ bị dị ứng thời tiết hơn người khác.
Dấu hiệu dị ứng thời tiết thường gặp
Dạng phổ biến nhất là viêm mũi dị ứng: hắt hơi liên tục, sổ mũi nước trong, nghẹt mũi, ngứa mũi và ngứa mắt, thường xuất hiện vào buổi sáng sớm khi nhiệt độ thấp hoặc khi vừa bước ra khỏi phòng điều hòa. Dạng thứ hai là nổi mề đay: da xuất hiện các mảng sần đỏ, ngứa dữ dội, có thể ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể, thường xuất hiện khi da tiếp xúc với không khí lạnh hay nước lạnh. Một số người bị ho khan, khò khè, khó thở khi trời lạnh — đó là hen suyễn kích phát do thời tiết. Các triệu chứng thường xuất hiện nhanh khi thời tiết thay đổi và giảm dần khi cơ thể thích nghi với nhiệt độ mới.
Phòng tránh dị ứng thời tiết thế nào?
Giữ ấm cơ thể là quan trọng nhất: mặc đủ ấm khi trời lạnh, quàng khăn che mũi miệng khi ra ngoài trời lạnh để không khí đi vào mũi được làm ấm trước, tránh tắm nước lạnh và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột như từ phòng điều hòa bước ra ngoài nắng nóng. Giữ nhà cửa sạch sẽ, khô thoáng, giặt chăn ga gối thường xuyên để giảm bụi và nấm mốc — hai tác nhân dị ứng thường đi kèm với thay đổi thời tiết. Ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và vận động đều đặn giúp hệ miễn dịch ổn định hơn, giảm mức độ phản ứng dị ứng. Người hay bị dị ứng nên theo dõi dự báo thời tiết để chủ động giữ ấm và chuẩn bị thuốc khi trời sắp trở lạnh.
Dị ứng thời tiết điều trị ra sao?
Thuốc kháng histamin giúp giảm hắt hơi, sổ mũi và ngứa nhanh chóng, có thể dùng khi triệu chứng xuất hiện theo chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ. Thuốc xịt mũi chứa corticoid giúp kiểm soát viêm mũi dị ứng kéo dài, cần dùng đều đặn mỗi ngày mới hiệu quả chứ không phải dùng khi nào ngứa mới xịt. Người bị mề đay mạn tính tái phát nhiều lần nên đi khám chuyên khoa dị ứng để được xét nghiệm tìm nguyên nhân và điều trị dự phòng. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc corticoid đường uống dài ngày để trị dị ứng vì gây nhiều tác dụng phụ nguy hiểm.
Khi nào dị ứng trở nên nguy hiểm?
Phần lớn dị ứng thời tiết chỉ gây khó chịu, nhưng phản ứng dị ứng nặng (sốc phản vệ) với biểu hiện khó thở, sưng môi, sưng lưỡi, tụt huyết áp, lơ mơ là tình huống cấp cứu, cần gọi cấp cứu ngay lập tức. Người bị hen suyễn khi trời lạnh có cơn khó thở nặng, thở rít, không nói được câu dài cũng cần được cấp cứu kịp thời. Nếu dị ứng tái phát thường xuyên, ảnh hưởng đến giấc ngủ và công việc, hãy đi khám chuyên khoa để có phác đồ điều trị lâu dài thay vì chỉ uống thuốc cắt cơn mỗi khi bị.
Dị ứng thời tiết không chữa khỏi hẳn, nhưng bạn hoàn toàn có thể sống chung với nó một cách nhẹ nhàng: giữ ấm, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, chuẩn bị sẵn thuốc và đi khám khi bệnh tái phát nhiều. Thời tiết thì không thay đổi được, nhưng cách cơ thể bạn phản ứng với nó thì có thể cải thiện dần theo thời gian.
