Viêm họng là tình trạng niêm mạc họng bị viêm, gây đau rát khi nuốt, ho khan và có thể kèm sốt nhẹ. Hầu hết các trường hợp viêm họng là do virus và tự khỏi sau vài ngày.
Vì sao viêm họng hay tái phát?
Nguyên nhân thường gặp nhất là viêm mũi xoang mạn tính: dịch mũi chảy xuống họng gây kích thích và viêm kéo dài, đặc biệt vào buổi sáng khi thức dậy. Trào ngược dạ dày cũng là nguyên nhân hay bị bỏ qua — axit trào lên họng vào ban đêm làm họng viêm mạn tính, người bệnh thường bị khàn tiếng buổi sáng và ho khan kéo dài. Không khí khô, ô nhiễm, khói thuốc lá và khói bếp cũng kích thích họng liên tục. Amidan to hoặc viêm amidan mạn tính là ổ vi khuẩn khiến họng viêm tái đi tái lại.
Chăm sóc họng đúng cách tại nhà
Súc miệng bằng nước muối ấm 2-3 lần mỗi ngày là cách đơn giản và hiệu quả nhất: nước muối giúp làm sạch họng, giảm vi khuẩn và làm dịu niêm mạc bị viêm. Uống đủ nước ấm, tránh nước đá khi họng đang đau. Trà gừng mật ong ấm giúp làm dịu họng và giảm ho, nhưng không nên uống quá nóng. Giữ ẩm không khí trong phòng, nhất là khi dùng điều hòa hoặc vào mùa hanh khô — có thể đặt một chậu nước trong phòng hoặc dùng máy tạo ẩm. Hạn chế nói to, nói nhiều khi họng đang viêm để niêm mạc có thời gian hồi phục.
Những sai lầm khi tự chữa viêm họng
Sai lầm phổ biến nhất là tự mua kháng sinh uống mỗi lần đau họng. Phần lớn viêm họng do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng, mà còn gây kháng thuốc và rối loạn tiêu hóa. Chỉ dùng kháng sinh khi bác sĩ chẩn đoán viêm họng do vi khuẩn và kê đơn. Sai lầm thứ hai là ngậm kẹo và xịt họng chứa kháng sinh liên tục — các sản phẩm này chỉ giảm đau tạm thời và dùng kéo dài có thể làm mất cân bằng vi khuẩn có lợi trong họng. Sai lầm thứ ba là chủ quan với viêm họng tái phát, uống thuốc giảm đau qua loa rồi thôi, trong khi nguyên nhân gốc rễ như viêm xoang hay trào ngược vẫn chưa được điều trị.
Khi nào cần đi khám?
Hãy đi khám nếu đau họng kéo dài trên 1 tuần không đỡ, sốt cao trên 38,5 độ kéo dài, khó thở hoặc khó nuốt, khàn tiếng kéo dài trên 2 tuần, ho ra máu, hoặc có hạch cổ sưng đau. Viêm họng tái phát trên 5-6 lần mỗi năm cũng là lý do nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng để kiểm tra amidan, xoang và dạ dày. Bác sĩ có thể chỉ định nội soi họng, xét nghiệm hoặc chụp chiếu để tìm nguyên nhân và điều trị dứt điểm.
Viêm họng tái phát không phải là bệnh khó chữa, nhưng cần chữa đúng nguyên nhân thay vì chỉ giảm đau tạm thời. Súc miệng nước muối mỗi ngày, giữ ấm cổ họng, tránh khói bụi và đi khám khi bệnh tái phát nhiều lần — đó là cách bảo vệ cổ họng của bạn lâu dài nhất.
