Ba tháng đầu là thời gian các cơ quan quan trọng của thai nhi bắt đầu hình thành, đặc biệt là ống thần kinh và não bộ. Vì vậy dinh dưỡng trong giai đoạn này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của con. Đồng thời, đây cũng là giai đoạn mẹ bầu hay bị ốm nghén, buồn nôn, chán ăn — khiến việc ăn đủ chất trở nên khó khăn hơn. Hiểu đúng sẽ giúp mẹ vừa vượt qua cơn nghén, vừa đảm bảo dinh dưỡng cho con.
Axit folic — dưỡng chất quan trọng nhất
Axit folic (vitamin B9) giúp phòng ngừa dị tật ống thần kinh ở thai nhi, và cần được bổ sung ngay từ trước khi mang thai hoặc càng sớm càng tốt sau khi biết mình có thai. Rau lá xanh đậm, đậu, cam, bơ và ngũ cốc tăng cường đều chứa folate tự nhiên. Tuy nhiên, lượng folate từ thực phẩm thường không đủ, nên bác sĩ thường kê viên uống axit folic 400 microgam mỗi ngày trong 3 tháng đầu. Mẹ bầu nên uống theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý tăng liều.
Ăn gì khi bị nghén?
Nghén khiến nhiều mẹ chỉ ngửi mùi thức ăn đã buồn nôn. Cách tốt nhất là chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày thay vì 3 bữa lớn. Ăn bánh quy mặn, bánh mì nướng hoặc cơm trắng khi bụng đói vào buổi sáng thường dễ chịu hơn. Gừng — trà gừng, kẹo gừng — giúp giảm buồn nôn hiệu quả với nhiều người. Tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ, mùi nặng và thức ăn cay trong giai đoạn này. Nếu nôn quá nhiều, không ăn uống được gì trong nhiều ngày, mẹ cần đi khám vì có thể bị mất nước và thiếu chất.
Đạm, sắt và canxi không thể thiếu
Thai nhi cần protein để phát triển, vì vậy mỗi bữa ăn của mẹ nên có một món đạm: thịt, cá, trứng, đậu hoặc sữa. Sắt giúp phòng thiếu máu — có nhiều trong thịt đỏ, gan, rau dền, đậu. Nên ăn kèm thực phẩm giàu vitamin C như cam, ổi để cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Canxi cần cho xương và răng của thai nhi, lấy từ sữa, sữa chua, phô mai và rau lá xanh. Nếu mẹ không uống được sữa vì nghén, có thể thay bằng sữa chua hoặc sữa đậu nành tăng cường canxi.
Những thực phẩm mẹ bầu nên tránh
Trong 3 tháng đầu, mẹ nên tránh tuyệt đối rượu bia và hạn chế cà phê (dưới 200mg caffeine mỗi ngày, tương đương một ly nhỏ). Không ăn đồ sống, tái như gỏi cá, thịt tái, trứng lòng đào, vì nguy cơ nhiễm khuẩn. Hạn chế cá chứa nhiều thủy ngân như cá kiếm, cá mập; cá hồi, cá thu nhỏ vẫn ăn được 2-3 bữa mỗi tuần. Rau sống cần rửa thật kỹ trước khi ăn.
Mang thai 3 tháng đầu là hành trình vừa hạnh phúc vừa nhiều lo lắng. Mẹ không cần ăn thật nhiều hay ăn kiêng khắt khe — chỉ cần ăn đa dạng, đủ chất, uống đủ nước và đi khám thai đúng lịch. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như ra máu, đau bụng dữ dội hay nôn không ngừng, hãy đến bệnh viện ngay thay vì chờ đợi.
