Nấc cụt xảy ra khi cơ hoành — cơ lớn ngăn cách ngực và bụng, đóng vai trò chính trong việc thở — bị co thắt đột ngột và không kiểm soát được, khiến không khí bị hút vào phổi nhanh và dây thanh âm đóng lại tạo ra tiếng nấc đặc trưng. Hầu hết cơn nấc cụt chỉ kéo dài vài phút và tự hết, nhưng đôi khi nấc kéo dài hàng giờ gây khó chịu và mệt mỏi.

Minh họa ly nước — cách hết nấc cụt nhanh chóng
Nấc cụt thường tự hết sau vài phút, nhưng những mẹo đơn giản này giúp bạn hết nấc nhanh hơn.

7 cách hết nấc cụt nhanh nhất

Uống nước là cách phổ biến nhất: uống từng ngụm nhỏ liên tục 7-10 ngụm mà không dừng lại, hoặc uống nước từ phía đối diện của ly — cúi người và uống từ mép ly xa nhất. Nín thở: hít một hơi thật sâu, nín thở 10-20 giây rồi thở ra từ từ; lặp lại 2-3 lần. Cách này làm tăng nồng độ CO2 trong máu, giúp cơ hoành thư giãn. Nuốt một thìa đường khô hoặc một thìa mật ong — vị ngọt kích thích dây thần kinh phế vị, giúp dừng cơn nấc. Thở vào túi giấy: úp túi giấy lên mũi và miệng, thở chậm trong túi 1-2 phút để tăng CO2 trong máu. Hít một lát chanh hoặc uống một thìa giấm táo — vị chua mạnh cũng kích thích dây thần kinh phế vị. Nhờ người khác làm bạn giật mình đột ngột — cú sốc bất ngờ có thể làm gián đoạn chu kỳ nấc. Cuối cùng, kéo đầu lưỡi ra ngoài nhẹ nhàng trong vài giây cũng là mẹo được nhiều người áp dụng.

Vì sao những cách này có tác dụng?

Hầu hết các cách chữa nấc cụt đều hoạt động theo một trong hai cơ chế: tăng nồng độ CO2 trong máu để cơ hoành thư giãn, hoặc kích thích dây thần kinh phế vị — dây thần kinh dài nhất trong cơ thể, chạy từ não xuống bụng và điều khiển cơ hoành. Nín thở, thở vào túi giấy làm tăng CO2; nuốt đường, uống giấm, hít chanh kích thích dây thần kinh phế vị; giật mình gây ra phản xạ thần kinh đột ngột làm gián đoạn chu kỳ nấc.

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Trẻ sơ sinh hay bị nấc cụt vì cơ hoành của trẻ còn non nớt và dễ bị kích thích khi bú quá nhanh, bú quá no hoặc nuốt nhiều không khí. Nấc cụt ở trẻ sơ sinh thường vô hại và tự hết sau vài phút.

Khi nào nấc cụt kéo dài cần đi khám?

Nấc cụt kéo dài trên 48 giờ được gọi là nấc cụt mạn tính và cần được đi khám vì có thể là dấu hiệu của bệnh lý: tổn thương dây thần kinh phế vị, bệnh dạ dày thực quản, bệnh gan, bệnh thận, tiểu đường hoặc rối loạn hệ thần kinh. Nấc cụt kéo dài gây mất ngủ, mệt mỏi, khó ăn uống và giảm cân.

Nấc cụt là hiện tượng bình thường và hầu hết sẽ tự hết sau vài phút. Uống nước từng ngụm nhỏ, nín thở hoặc nuốt một thìa đường là những cách đơn giản giúp bạn hết nấc nhanh hơn.