Côn trùng cắn là chuyện thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày, từ muỗi trong nhà, kiến trong vườn đến ong khi đi dã ngoại. Hầu hết vết côn trùng cắn chỉ gây ngứa, sưng nhẹ và tự khỏi sau vài ngày, nhưng một số trường hợp có thể gây dị ứng nặng hoặc nhiễm trùng nếu xử trí sai cách.
Cách xử trí vết côn trùng cắn tại nhà
Đầu tiên, hãy rửa sạch vết cắn bằng nước sạch và xà phòng nhẹ để loại bỏ vi khuẩn và nọc độc còn trên da. Nếu bị ong đốt và ngòi ong còn cắm trong da, hãy gạt ngòi ra bằng cạnh thẻ cứng hoặc móng tay — không dùng nhíp kẹp vì sẽ ép thêm nọc độc vào da. Chườm lạnh lên vết cắn 10-15 phút để giảm sưng và ngứa. Bôi kem chống ngứa chứa calamine hoặc hydrocortisone 1% để giảm ngứa và viêm.
Phân biệt các loại côn trùng cắn
Vết muỗi đốt thường là nốt sưng nhỏ, đỏ và ngứa, xuất hiện sau khi ngủ dậy hoặc đi ra ngoài. Vết kiến cắn thường là nhiều nốt nhỏ li ti, ngứa rát và có thể có mủ trắng ở giữa. Vết ong đốt gây đau nhói ngay lập tức, sưng nhanh và có thể thấy ngòi ong cắm trong da. Vết rệp cắn thường xuất hiện thành hàng hoặc thành cụm 3 nốt thẳng hàng, ngứa dữ dội vào ban đêm.
Khi nào vết côn trùng cắn cần đi khám?
Hãy đi khám ngay nếu người bị cắn có dấu hiệu dị ứng nặng: sưng mặt, sưng môi hoặc lưỡi, khó thở, thở khò khè, chóng mặt, buồn nôn hoặc nổi ban toàn thân — đây là sốc phản vệ cần cấp cứu ngay lập tức. Đưa trẻ đi khám nếu vết cắn sưng to bất thường, đỏ lan rộng, chảy mủ, đau nhiều hoặc trẻ sốt sau khi bị cắn — đó có thể là dấu hiệu nhiễm trùng da cần dùng kháng sinh. Nếu bị ve cắn và sau vài ngày xuất hiện vòng đỏ lan rộng quanh vết cắn kèm theo sốt, đau khớp và mệt mỏi, hãy đi khám ngay vì có thể là bệnh Lyme do ve truyền. Gọi cấp cứu 115 nếu người bị ong đốt có dấu hiệu sốc phản vệ, đặc biệt là người từng bị dị ứng với ong đốt trước đây.
Phòng tránh côn trùng cắn
Dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, giặt chăn gối thường xuyên để tránh rệp và mạt bụi. Đậy kín thức ăn và dọn sạch vụn thức ăn để tránh kiến. Khi đi dã ngoại, mặc quần áo dài tay, đi giày kín và dùng kem chống côn trùng. Tránh mặc quần áo màu sắc sặc sỡ và dùng nước hoa nồng khi đi vào nơi nhiều ong. Không đập ong khi ong bay quanh người — hãy đứng yên hoặc di chuyển chậm rãi ra xa.
Vết côn trùng cắn phần lớn là vô hại và tự khỏi sau vài ngày nếu được xử trí đúng: rửa sạch, chườm lạnh và không gãi. Nhưng hãy luôn chú ý đến dấu hiệu dị ứng nặng và nhiễm trùng — nếu vết cắn sưng to bất thường, đau nhiều hoặc người bị cắn khó thở, hãy đi khám hoặc gọi cấp cứu ngay lập tức.
