Ngáy xảy ra khi không khí đi qua đường thở bị hẹp lại, làm các mô mềm ở họng rung lên và tạo ra tiếng ngáy. Gần một nửa số người trưởng thành ngáy thỉnh thoảng, và khoảng một phần tư ngáy thường xuyên. Ngáy nhẹ, không kèm theo ngưng thở, thường chỉ gây phiền toái cho người ngủ cùng. Nhưng ngáy to, kèm theo ngưng thở từng lúc trong đêm, có thể là dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ — một bệnh lý cần được điều trị.
Nguyên nhân gây ngủ ngáy
Nguyên nhân phổ biến nhất là thừa cân: mỡ tích tụ quanh cổ làm hẹp đường thở. Nằm ngửa khi ngủ khiến lưỡi và vòm miệng mềm tụt về sau, chặn đường thở. Uống rượu bia buổi tối làm cơ họng giãn ra quá mức, tăng nguy cơ ngáy. Nghẹt mũi do cảm lạnh, viêm xoang hay dị ứng cũng khiến bạn phải thở bằng miệng và ngáy to hơn. Tuổi tác cũng là yếu tố: càng lớn tuổi, cơ họng càng yếu và dễ rung hơn. Một số người có cấu trúc họng hẹp bẩm sinh, amidan to hoặc vòm miệng thấp nên dễ ngáy hơn người khác.
7 cách giảm ngáy tại nhà
Một, giảm cân nếu bạn đang thừa cân — chỉ cần giảm 5-10% trọng lượng cơ thể cũng có thể giảm ngáy rõ rệt. Hai, nằm nghiêng thay vì nằm ngửa: dùng gối ôm hoặc may một quả bóng tennis vào lưng áo để tránh lật ngửa khi ngủ. Ba, nâng cao đầu giường khoảng 10 cm giúp đường thở thông thoáng hơn. Bốn, tránh rượu bia và thuốc an thần ít nhất 4 giờ trước khi ngủ. Năm, điều trị nghẹt mũi: rửa mũi bằng nước muối sinh lý hoặc dùng thuốc xịt mũi khi bị cảm, viêm xoang. Sáu, ngủ đủ giấc và đúng giờ — thiếu ngủ làm cơ họng mệt mỏi và ngáy to hơn. Bảy, bỏ thuốc lá vì khói thuốc làm viêm và sưng đường thở.
Khi nào ngáy cần đi khám?
Bạn nên đi khám nếu ngáy to kèm theo ngưng thở từng lúc trong đêm, thức dậy với cảm giác nghẹt thở hoặc khô miệng, buồn ngủ ban ngày dù đã ngủ đủ giờ, đau đầu buổi sáng thường xuyên, hoặc huyết áp cao khó kiểm soát. Đây có thể là dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn — tình trạng đường thở bị chặn hoàn toàn trong vài giây, lặp lại hàng chục lần mỗi đêm, làm giảm oxy trong máu và tăng nguy cơ bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường. Bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký giấc ngủ để chẩn đoán và điều trị bằng máy thở áp lực dương (CPAP) hoặc các phương pháp khác.
Ngáy ảnh hưởng đến người ngủ cùng như thế nào?
Người ngủ cùng người ngáy to thường bị mất ngủ mãn tính, mệt mỏi, cáu gắt và giảm chất lượng cuộc sống — nhiều cặp vợ chồng phải ngủ riêng phòng vì tiếng ngáy. Nếu bạn ngáy, hãy thông cảm với người bên cạnh và chủ động tìm cách khắc phục thay vì coi đó là chuyện nhỏ. Nút bịt tai, máy tạo tiếng ồn trắng hoặc ngủ ở phòng khác tạm thời có thể giúp người bên cạnh ngủ ngon hơn trong lúc bạn đang điều trị.
Ngủ ngáy không phải là chuyện đáng xấu hổ, nhưng cũng không nên xem nhẹ. Thử các cách khắc phục tại nhà trước, và nếu ngáy kèm theo các dấu hiệu đáng lo, hãy đi khám sớm. Một giấc ngủ yên tĩnh là món quà cho cả bạn và người ngủ cùng.
