Chuột rút khi mang thai là cơn co thắt đột ngột và đau đớn của cơ bắp, thường xảy ra ở bắp chân, bàn chân và đôi khi ở đùi, nhất là vào ban đêm hoặc sáng sớm. Nguyên nhân chính là tử cung lớn dần chèn ép mạch máu và dây thần kinh vùng chân, cơ thể tăng nhu cầu canxi và magie để nuôi thai nhi, cộng với việc mẹ đứng lâu, đi lại nhiều hay thiếu nước. Tình trạng này thường bắt đầu từ tam cá nguyệt thứ hai và tăng dần vào những tháng cuối thai kỳ.
Xử lý ngay khi bị chuột rút
Khi đang bị chuột rút, mẹ hãy bình tĩnh duỗi thẳng chân bị chuột rút, gập bàn chân về phía ống chân và giữ trong 30 giây — động tác này kéo giãn cơ bắp chân và giúp cơn co thắt dịu nhanh. Massage nhẹ nhàng vùng cơ bị chuột rút, chườm khăn ấm lên đó vài phút để cơ giãn ra và máu lưu thông tốt hơn. Đứng dậy đi lại vài bước nhẹ nhàng cũng giúp cơn chuột rút qua nhanh hơn là nằm yên chịu đau. Tránh dùng tay bẻ ngược ngón chân quá mạnh vì có thể làm cơ đau thêm. Sau cơn chuột rút, cơ có thể còn ê ẩm trong vài giờ, hãy nghỉ ngơi và tránh đứng lâu.
Phòng ngừa chuột rút mỗi ngày
Uống đủ nước mỗi ngày giúp cơ bắp hoạt động tốt và giảm chuột rút, mẹ bầu nên uống 2-2,5 lít nước mỗi ngày, chia đều trong ngày. Ăn đủ thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua, phô mai, tôm, cá nhỏ ăn cả xương và rau lá xanh; thực phẩm giàu magie như chuối, các loại hạt, đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Trước khi đi ngủ, duỗi cơ bắp chân nhẹ nhàng 5-10 phút: đứng cách tường một bước chân, chống tay vào tường và duỗi từng chân ra sau, giữ 20 giây mỗi bên. Nằm ngủ nghiêng về bên trái giúp máu lưu thông tốt hơn và giảm chèn ép. Tránh đứng hoặc ngồi một tư thế quá lâu, nên thay đổi tư thế và đi lại nhẹ nhàng mỗi giờ.
Có nên uống canxi bổ sung?
Nhiều mẹ bầu được bác sĩ kê canxi bổ sung trong thai kỳ, nhưng không nên tự ý uống canxi hay magie liều cao vì có thể gây táo bón, sỏi thận và ảnh hưởng hấp thu sắt. Việc bổ sung cần theo chỉ định của bác sĩ sau khi xét nghiệm và đánh giá chế độ ăn của mẹ. Ưu tiên bổ sung canxi từ thực phẩm trước, chỉ dùng viên uống khi bác sĩ khuyên. Nếu mẹ đang uống sắt, nên uống canxi và sắt cách nhau ít nhất 2 giờ vì canxi cản trở hấp thu sắt.
Khi nào chuột rút cần đi khám?
Chuột rút thông thường chỉ đau vài phút rồi hết. Nhưng nếu cơn đau kéo dài, chân sưng đỏ, nóng, đau khi chạm vào, hoặc chỉ bị chuột rút một bên chân kèm sưng phù, mẹ cần đi khám ngay vì có thể là dấu hiệu huyết khối tĩnh mạch sâu — biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ. Chuột rút kèm theo đau bụng, ra máu hay cơn gò tử cung thường xuyên cũng cần đến bệnh viện kiểm tra ngay. Đa số trường hợp chuột rút chỉ là khó chịu thông thường, nhưng đừng chủ quan với các dấu hiệu bất thường.
Chuột rút ban đêm là bạn đồng hành khó chịu của nhiều mẹ bầu, nhưng hoàn toàn có thể giảm bớt bằng cách uống đủ nước, ăn đủ canxi và magie, duỗi cơ trước khi ngủ và thay đổi tư thế thường xuyên. Chúc các mẹ có thai kỳ khỏe mạnh và những giấc ngủ ngon.
