Ngủ trưa là thói quen phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước châu Á, đặc biệt với người làm việc văn phòng và người cao tuổi. Khoa học đã chứng minh ngủ trưa đúng cách giúp cải thiện trí nhớ, tăng khả năng tập trung và giảm căng thẳng vào buổi chiều.
Ngủ trưa bao lâu là lý tưởng?
Các nghiên cứu về giấc ngủ cho thấy giấc ngủ trưa lý tưởng kéo dài 20-30 phút. Trong khoảng thời gian này, cơ thể bước vào giai đoạn ngủ nông, giúp phục hồi năng lượng và tỉnh táo mà không rơi vào giấc ngủ sâu. Nếu ngủ trưa dài hơn 30 phút, cơ thể bước vào giấc ngủ sâu, và khi bị đánh thức giữa chừng, bạn sẽ cảm thấy choáng váng, mệt mỏi và khó tập trung — hiện tượng này gọi là quán tính giấc ngủ. Ngủ trưa 60-90 phút có thể giúp bù giấc ngủ thiếu hụt vào ban đêm, nhưng chỉ nên áp dụng khi bạn thực sự thiếu ngủ và có đủ thời gian, vì ngủ trưa dài dễ gây mất ngủ vào ban đêm.
Lợi ích của ngủ trưa đúng cách
Ngủ trưa 20-30 phút giúp cải thiện trí nhớ và khả năng học tập vì não bộ củng cố thông tin trong lúc ngủ. Ngủ trưa giúp giảm hormone căng thẳng cortisol, hạ huyết áp và giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Một giấc ngủ trưa ngắn giúp tăng khả năng tập trung và sáng tạo vào buổi chiều, giảm sai sót trong công việc. Ngủ trưa còn giúp cải thiện tâm trạng, giảm cáu gắt và tăng khả năng kiên nhẫn.
Ngủ trưa như thế nào cho đúng?
Thời điểm ngủ trưa tốt nhất là từ 13 giờ đến 15 giờ, khi cơ thể tự nhiên cảm thấy buồn ngủ sau bữa trưa. Không nên ngủ trưa sau 15 giờ vì dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm. Hãy tìm một nơi yên tĩnh, tối và mát mẻ để ngủ trưa; nếu ngủ ở văn phòng, hãy dùng bịt mắt và tai nghe chống ồn. Đặt báo thức 25-30 phút để không ngủ quá lâu. Tránh ngủ trưa ngay sau khi ăn no — hãy đợi 20-30 phút sau bữa ăn để tránh khó tiêu và trào ngược.
Ai không nên ngủ trưa dài?
Người bị mất ngủ mạn tính nên hạn chế ngủ trưa hoặc chỉ ngủ tối đa 20 phút, vì ngủ trưa dài làm giảm nhu cầu ngủ vào ban đêm và khiến mất ngủ nặng thêm. Người bị ngưng thở khi ngủ cũng nên cẩn thận vì ngủ trưa có thể làm tăng số lần ngưng thở trong ngày. Người làm việc ca đêm cần ngủ trưa dài hơn để bù giấc ngủ, nhưng nên ngủ vào thời điểm cố định mỗi ngày. Trẻ em và người cao tuổi thường cần ngủ trưa dài hơn người trưởng thành — trẻ nhỏ cần ngủ trưa 1-2 giờ, người cao tuổi có thể ngủ trưa 30-60 phút.
Ngủ trưa là thói quen tốt nếu thực hiện đúng cách: 20-30 phút, vào đầu buổi trưa, ở nơi yên tĩnh và thoải mái. Một giấc ngủ trưa ngắn đúng cách sẽ giúp bạn tỉnh táo, tập trung và làm việc hiệu quả hơn trong cả buổi chiều.
