Chuột rút ban đêm là tình trạng cơ bắp, thường là cơ bắp chân, co rút đột ngột và đau đớn trong lúc ngủ, khiến người bệnh phải tỉnh giấc giữa đêm. Cơn chuột rút thường kéo dài từ vài giây đến vài phút, sau đó cơ bắp có thể còn đau âm ỉ đến sáng hôm sau.
Nguyên nhân gây chuột rút ban đêm
Nguyên nhân phổ biến nhất là thiếu các khoáng chất quan trọng cho cơ bắp: canxi, magie và kali. Thiếu canxi khiến cơ bắp dễ bị kích thích và co rút; thiếu magie làm cơ bắp khó thư giãn sau khi co; thiếu kali ảnh hưởng đến chức năng co duỗi của cơ. Mất nước cũng là nguyên nhân thường gặp vì cơ bắp cần đủ nước để hoạt động bình thường. Ngồi hoặc nằm một tư thế quá lâu, đặc biệt là ngồi làm việc cả ngày rồi ngủ ngay, khiến cơ bắp bị căng cứng và dễ chuột rút.
Cách xử trí ngay khi bị chuột rút
Khi đang bị chuột rút, hãy kéo giãn cơ bị rút ngay lập tức: nếu chuột rút ở bắp chân, hãy duỗi thẳng chân, kéo bàn chân về phía đầu gối và giữ trong 30 giây. Massage nhẹ nhàng vùng cơ bị rút theo chuyển động tròn để tăng lưu thông máu. Chườm ấm hoặc chườm lạnh lên vùng cơ bị rút — chườm ấm giúp cơ thư giãn, chườm lạnh giúp giảm đau. Đứng dậy và đi lại vài bước cũng giúp cơ bắp thư giãn nhanh hơn. Uống một ly nước ấm.
Cách phòng tránh chuột rút ban đêm
Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày, đặc biệt là trong những ngày nóng hoặc sau khi vận động nhiều. Bổ sung thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua và rau lá xanh; thực phẩm giàu magie như chuối, các loại hạt và đậu; thực phẩm giàu kali như chuối, khoai lang và cam. Giãn cơ nhẹ nhàng 5-10 phút trước khi đi ngủ, đặc biệt là giãn cơ bắp chân và cơ đùi. Tránh ngồi hoặc đứng một tư thế quá lâu trong ngày; nếu làm việc văn phòng, hãy đứng dậy đi lại mỗi giờ. Không tập thể dục quá mạnh vào buổi tối muộn. Mang giày thoải mái, tránh giày cao gót cả ngày.
Khi nào chuột rút cần đi khám?
Hãy đi khám nếu chuột rút xảy ra thường xuyên, nhiều lần mỗi tuần dù đã áp dụng các biện pháp phòng tránh, nếu chuột rút kèm theo sưng, đỏ hoặc đau kéo dài nhiều ngày, nếu cơ bắp yếu đi rõ rệt, hoặc nếu bạn đang dùng thuốc và nghi ngờ thuốc gây chuột rút. Bác sĩ có thể xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ canxi, magie, kali và chức năng thận, gan, tuyến giáp. Phụ nữ mang thai bị chuột rút thường xuyên nên báo cho bác sĩ trong lần khám thai để được tư vấn bổ sung canxi và magie phù hợp.
Chuột rút ban đêm tuy đau đớn nhưng phần lớn có thể phòng tránh bằng cách uống đủ nước, ăn đủ khoáng chất và giãn cơ trước khi ngủ. Nếu chuột rút xảy ra, hãy kéo giãn cơ ngay lập tức và xoa bóp nhẹ nhàng.
